مدرسه عمادیه گرگان

یکی از مکانهای باستانی،تاریخی

مدرسه, عمادیه,

موقعیت جغرافیایی استان گلستان:

استان گلستان با مساحتی برابر22033کیلومترمربع با در بر گرفتن جلگه شرقی دریای خزر 75/1مساحت ایران را شامل می شود. این استان از شمال به جمهوری ترکمنستان، از شرق به استان خراسان،از جنوب به استان سمنان و از غرب به استان مازندران همسایه است.

تاریخچه تأسیس مدرسه, ها : پیش از اسلام دو عامل مهم اداری و مذهبی موجب پیدایش فضاهای آموزشی شده- دستگاههای اداری و مذهبی کشور همزمان باهم در دوره ساسانیان توسعه یافت که از یک سو افزایش تعداد و منزلت دبیران، منجر به تکوین طبقه ای خاص از آنان شد و از سوی دیگر صدها آتشکده ساخته شد.

نخستین مدرسه, های ثبت شده در منابع مکتوب،در شرق ایران در اوایل قرن 4هجری و دهم میلادی است- از قرن چهارم هجری قمری و قبل از آن، اخبار، اطلاعات علوم مذهبی و علمی از طریق بحث و گفتگو انجام میگرفت. مدرسه, نخست اتاقی بود که در خانه خود معلم بود.

تاریخچه مدرسه, عمادیه,:

این بنا حدود پانصدسال پیش توسط مردی خیر به نام خواجه عمادالدین ساخته شد. تولیت و تصدی مدرسه, از دیر زمان به عهده خانواده استرآبادی بود که همگی از عالمان مشهور دوره خود بودند: حجة الاسلام و المسلمین ملامحمداسماعیل استرآبادی، حاج ملا خداداد استرآبادی، حاج ملا اسماعیل استرآبادی ، حاج ملا مهدی استرآبادی، شیخ عبدالرزاق مجتهد استرآبادی و آیة الله شیخ عبدالعالی سپهر استرآبادی که در حفظ و نگهداری موقوفات مدرسه و اداره طلاب علوم دینی و حوزه درسی در رشته های مختلف علوم عربی اشتغال داشتند. نقل شده در یک مقطع زمانی محصلین علوم دینی این مدرسه آن قدر زیاد شدند که طلبه های خارج از شهر در داخل اطاقها و طلبه های شهری جلوی حجره ها اسکان داشتند.

در نیم قرن اخیر حجة الاسلام والمسلمین حاج سید سجاد علوی و سید حسین نبوی و رئیس الذاکرین و میرداماد هم به تدریس در این مدرسه اشتغال داشتند. این بنابر اساس شواهد موجود، به دوره صفویان برمی گردد. از بانیان و معماران و مرمت کاران این بنا آقایان شیخ اسماعیل قاضی معمار، کربلایی رمضانعلی و حاج حسین کاشی هستند و وقف نامه هایی از دوران شاه طهماسب و شاه سلیمان صفوی در خصوص این مدرسه وجود دارد که مؤید قدمت این مدرسه است.

1-مدرسه عمادیه, در سال 1345شمسی، هشت تن طلبه حجره نشین داشت و آقای سجاد علوی تا حدود کفایه تدریس می کردند. براساس تحقیقات محلی، قبر سیدباقر در شمال محله دوشنبه ای قرار دارد(داخل فضای سبز) و مقبره سپهر استرآبادی در جلوی ورودی مدرسه قرار دارد- ساختمان مدرسه تاکنون چندین بار تجدید بنا شده است و سابقا درب ورودی آن در ضلع جنوبی قرار داشته که بعدا به ضلع غربی انتقال یافت.

ساختمان فعلی مدرسه حدود هشتاد سال پیش توسط حجة الاسلام والمسلمین شیخ اسماعیل قاضی یکی از روحانیون منطقه که خود از شاگردان این مدرسه بود از محل عواید موقوفات مدرسه تجدید بنا شده است. این بنا حدود 20 سال پیش یک بنای زنده بود که طلاب علوم دینی شهر استرآبادی و اطراف آن حتی از مازندران و هزارجریب جهت فراگرفتن علوم دینی در این مدرسه بیتوته می کردند. این مدرسه در دوره پهلوی اول نیز مدتی به عنوان ژاندارمری مورد استفاده قرار گرفته. حجة الاسلام غلام حسین سپهر استرآبادی نسبت به تعمیر و آبادانی مدرسه و جذب طلبه و احیای مدرسه همت زیادی کردند اما درسال 1369 در اختیار هیأت رزمندگان اسلام قرار گرفت

مشخصات بنا: این بنا دارای حیاط مستطیل شکل مرکزی است و در جناح جنوب و شمال غربی نیز حیات های خلوت قرار دارند. بنا کرسی و بندکشی شده و جرزهای مدرسه آجری با ملات گل و آهک است و در بعضی نقاط جرز خشت خام نیز دیده می شود.ابعاد و اندازه آجرهای بکار رفته نیز 40*20*20سانتی متر است.

چهارایوان مدرسه عمادیه, در دو طبقه:

ایوان غربی- ایوان ورودی به مدرسه است و دوطبقه بوده، در سمت جنوبی و شمالی ورودی از داخل، دو راه پله قرار دارد که مسیر دسترسی به طبقه اول است. در طبقه اول فضاهایی وجود دارد که محل تدریس و حوزه بوده و در ماه محرم و صفر به تکیه تبدیل می شد. این ایوان دارای تراس چوبی است که مشرف بر فضای داخلی(حیاط) است.

ایوان شرقی- بعد از سکو، ورودی اصلی مدرسه قرار دارد که دو طبقه است، در طرف شمالی و جنوبی ایوان شرقی راهرویی کم عرض و درازی وجود دارد، در انتهای راهروی جنوبی مدرسه، دربی قرار دارد که به خانه یکی از علمای معروف شهر بنام مرحوم آیة الله سید باقر مرتبط بود. دو راهروی شمالی و جنوبی مدرسه، منتهی به دو تراس چوبی که شبیه به تراس های دیگر است و مشرف به فضای داخلی حیاط است.

ایوان شمالی- این ایوان کاملا مشابه به ایوان جنوبی است .این ایوان تخریب شده است و فقط دستک های نگهدارنده چوبی آن برجای مانده است، این ایوان در سمت شمال و شمال غربی به حیاط خلوت مرتبط است و در سمت شمال غربی آن سرویس های بهداشتی مدرسه است