میرداماد

زندگی یکی از مشاهیر استان گلستان

میرداماد,

تاریخ تولد: در کتاب «حکیم استرآباد» آمده : از تاریخ تولد میرداماد, آگاهی صحیحی نداریم جز آنکه مصحح کتاب «نخبة المقال» در حاشیه صفحه 89 گوید : (ظفرت بتاریخ میلاده فی سنة 969).

صاحب ریاض العلماء می گوید : ( و کان عمره اکثر من ثمانین سنة ) که بنابر این تاریخ تولد او حدود 960 خواهد بود.

حاج شیخ آغا بزرگ تهرانی در اعلام الشیعه قرن یازدهم گوید : ملا محمد امین استرآبادی نسخه ای از «الدروس الشرعیة» شهید اول در سال 1098برای خود استنساخ کرده و در برگ آغاز یا انجام آن،صورت اجازه شیخ عبدالعالی به میرداماد, و صورت اجازه(شیخ حسین بن عبدالصمد) پدر شیخ بهایی به میرداماد, مورخ 1983را نوشته و گفته است : میرداماد, هنگام اجازه شیخ عبدالعالی سیزده ساله و هنگام اجازه شیخ حسین چهارده ساله بوده است.

پدر او: پدر او سید محمد استرآبادی حسینی است. در مورد ایشان با اینکه به بیشتر کتابهای مربوطه رجوع شد، چیزی به دست نیامد

مادر او : مادرش دختر شیخ علی کرکی( محقق ثانی صاحب جامع المقاصد) بوده که میرداماد, در تالیفش از او به عنوان «جد امی» خود یاد می کند.

لقب داماد: صاحب «نجوم السماء» از کتاب «ریاض الشعراء» نقل می کند: جناب میر، ثمره شجره وجود مسعود میرشمس الدین محمد الشهید به « داماد» است یعنی داماد مجتهد مغفور شیخ علی بن عبدالعالی.

محدث قمی-رحمة الله علیه- در «الفوائد الرضویة» می نویسد: وجه تسمیه او به «داماد» آن است که والد ما جدش داماد شیخ اجل، محقق ثانی شیخ علی کرکی-رضوان الله علیه- بوده، و افتخار می کرده به دامادی محقق ثانی، پس این لقب به ارث به اولاد ایشان رسید. مولف کتاب«حکیم استرآباد» می نویسد : داماد از القاب پدر اوست . چندی این لقب برای پسر نیز استعمال گردید و به تدریج در مورد او شیوع پیدا کرد.

دوران تحصیل : در کتاب حکیم استرآباد از «خلاصة الشعراء» تقی الدین محمد بن شرف الدین علی حسینی{کاشانی متخلص به ذکری} نقل کرده که : محقق داماد در کودکی در مشهد مقدس به کسب علوم اشتغال می ورزید. با وجود کمی سن، کتب مهم فلسفی چون اشارات و شفا را خوانده و در فلسفه و دیگر دانش ها آثاری بنگاشت، و پس از آن به قزوین آمده و در قزوین به تدریس اشتغال داشت.

صاحب کتاب« عالم آرای عباسی» نیز گوید : در کمی سن در مشهد مقدس معلی در خدمت مدرسان و افاضل سرکار فیض آثار اکتساب علوم نموده، در اندک زمانی ترقی کرد.

در کتاب « خلد برین» محمد یوسف واله اصفهانی می خوانیم: در کمی سن و آغاز نشو و نماء سفر خیر مشهد معلی اختیار نموده و خود را چون قطره به دریا واصل ساخت و در آن ارض مقدس به صحبت بسیاری از افاضل علما و مدرسان توسل جسته، آیینه خاطر قدس را به اکتساب انواع علوم، از زنگ شکوک و شبهات خداجویی و حق طلبی پرداخت، و در عهد فرصتی اندک، خدمتش را در مدارج انواع علوم ترقی بسیاری روی نموده، و در زمان خاقان علیین آشیان به استان گردون شأن(یعنی قزوین) نقل مکان فرموده- و قوت حافظه آن گنجور گنجینه معارف به حدی بود که از مبادی تحصیل کمال، تا زمان اتصال به عالم وصال، گوهر هر طلبی را که در درج یادداشت به امانت گذاشته، دست جرأت نسیان به دامان تاراج آن نرسیده، و در مجالس درس و بحث، منتی از مطالعه کتب مصنفه خود مکشیده.

شاگردان او : 1-ملاخلیل قزوینی صاحب شرح کافی عربی و فارسی

2-ملاصدرای شیرازی صاحب اسفار

3-سیدحسین بن سید حیدر حسینی کرکی عاملی اصفهانی

4-ملاشمسای گیلانی صاحب الحکمة المتعالیة

تألیفات:

1-فلسفه 2-منطق 3-کلام 4- عرفان 5- تفسیر 6- حدیث و ----

تاریخ وفات:

در تاریخ وفات وی سال 1040،1041،1042گفته شده اما 1042 صحیح نیست زیرا ظاهرا تاریخ سفر او به عتبات( که در راه آن وفات یافته) 1041 یا 1040 می باشد.

محل دفن : صاحب منتخب التواریخ می گوید: بعضی از اجله گفته اند قبر میرداماد در زیر عتبع درب رواق مطهر حضرت امیرمؤمنان- علیه السلام- است وقتی که از ایوان داخل رواق میشوند.